Zoek door codes, artikelen en begrippen
Nog geen resultaat. Probeer een code, behandeling of begrip.
Begrippenlijst
Een term in een behandelvoorstel hoeft geen obstakel te zijn. Zoek op een woord zoals “element”, “techniekkosten” of “kroon” en lees precies genoeg context om het volgende gesprek goed te voeren.
207 begrippen · elk item legt taal uit, niet wat iemand persoonlijk nodig heeft.
207 begrippen, alfabetisch
Twee manieren om behandelfasen rond bijvoorbeeld een implantaat te benoemen.
Bij een eenfasebenadering is een deel direct zichtbaar; bij een tweefasebenadering ligt het implantaat eerst onder het tandvlees. De gekozen volgorde staat in het behandelplan.
Aanduiding voor het zichtbare voorste gebied van het gebit.
De term wordt vaak gebruikt wanneer vorm, kleur of zichtbaarheid in het front wordt besproken.
Verlies van steunweefsel waarmee tand of kies in de kaak is verankerd.
Dit is een meet- en onderzoeksbegrip in de parodontologie; de betekenis hangt af van het volledige onderzoek.
Een plaatselijke ophoping van pus door een infectie.
In de mond kan een abces gepaard gaan met pijn, zwelling of een ziek gevoel. Bij zulke klachten hoort iemand contact op te nemen met een tandarts.
Slijtage van het gebit door herhaalde wrijving, bijvoorbeeld door hard poetsen of een schurende gewoonte.
De term zegt iets over het type slijtage. Een behandelaar kan uitleggen welke observatie in een eigen gebit relevant is.
Tandpasta met een schurende werking die aanslag helpt verwijderen.
Hoe schurend een tandpasta is, verschilt per product. De term is geen beoordeling van welk product iemand persoonlijk moet gebruiken.
Een verbindend onderdeel waarop bijvoorbeeld een kroon op een implantaat kan worden bevestigd.
Het abutment vormt de overgang tussen implantaat en restauratie; de precieze opbouw verschilt per traject.
Een registratie van tanden, kiezen of kaken die kan helpen bij het maken of beoordelen van tandheelkundig werk.
Een afdruk kan klassiek of digitaal worden gemaakt. De term beschrijft de registratie, niet automatisch een eindproduct.
Materiaal dat vaak wordt gebruikt om een afdruk van het gebit te maken.
Het materiaal registreert vorm en kan dienen als basis voor een model of verdere planning.
Een metaalhoudend vulmateriaal dat in oudere vullingen kan voorkomen.
De term kan op een dossier of in een gesprek voorkomen en zegt alleen welk materiaal wordt bedoeld.
Het gesprek en overzicht van relevante gezondheid, medicatie en eerdere ervaringen.
Een anamnese helpt een praktijk veilig en passend voorbereiden; de inhoud blijft onderdeel van het dossier.
Verdoving die een behandelaar gebruikt om een gebied tijdelijk minder gevoelig te maken.
De manier van verdoven en de registratie ervan hangen af van de handeling en de actuele voorwaarden.
Beschrijving van een plaatselijk verschil in het niveau van kaakbot naast een tand of kies.
Dit is een beeld- en onderzoeksbegrip, geen zelfstandig behandelvoorstel.
Onderdeel dat houvast of bevestiging geeft aan een voorziening.
Het woord kan in verschillende constructies voorkomen; de tekening of het plan maakt duidelijk welk onderdeel bedoeld is.
Geneesmiddelen die bij bepaalde bacteriële infecties kunnen worden voorgeschreven.
Of antibiotica passend zijn, is altijd een klinische beslissing van de behandelaar.
Het uiteinde van de wortel van een tand of kies.
In verslagen en afbeeldingen helpt dit woord om een plaats bij de wortel precies aan te duiden.
Een chirurgische behandeling rond de wortelpunt van een tand of kies.
De term beschrijft een specialistische procedure; een individueel voorstel vraagt altijd om uitleg door de behandelaar.
Apparaat waarop modellen van boven- en onderkaak worden geplaatst om de beet na te bootsen.
Zo kan tandtechnisch werk buiten de mond in relatie tot de kaakbeweging worden beoordeeld.
Weefsel of een tand die van de patiënt zelf naar een andere plaats wordt verplaatst.
Het is een specialistische term; geschiktheid en uitvoering worden individueel beoordeeld.
Microscopisch kleine organismen die onder meer in de mond aanwezig zijn.
In mondzorg wordt de term vaak gebruikt bij uitleg over tandplak, ontsteking of reiniging.
De verticale afstand tussen boven- en onderkaak in een bepaalde kaakstand.
Het begrip komt terug bij protheses, slijtage, beetregistratie en tandtechnisch werk.
Registratie van hoe de boven- en onderkaak ten opzichte van elkaar sluiten.
Een beetregistratie kan met materiaal, digitaal of met een hulpmiddel worden vastgelegd.
Een overzicht van de voorgenomen kosten dat vóór een behandeling met de patiënt wordt besproken.
De NZa noemt regels voor wanneer een offerte nodig is. De actuele regeling en de eigen praktijksituatie zijn daarbij leidend.
Een overzicht van wat is besproken, hoe een traject kan worden verdeeld en welke bedragen of vragen daarbij horen.
Een plan maakt een gesprek navolgbaar. Het is geen automatische diagnose, geen declaratie en geen vervanging van het persoonlijke gesprek met de behandelaar.
Behandeling met straling, meestal genoemd in medische of oncologische context.
Deze achtergrondinformatie kan van belang zijn voor mondzorg, maar hoort altijd in het persoonlijke zorggesprek thuis.
Materiaal dat in de mondzorg kan worden gebruikt om weefsel te ondersteunen of te vervangen.
De term omvat verschillende materialen; in een voorstel hoort de functie per onderdeel duidelijk te zijn.
Een passend kunststof hulpmiddel dat bij sommige bleekmethoden wordt gebruikt.
Het beschrijft het hulpmiddel, niet de geschiktheid of uitkomst van een cosmetisch traject.
Een lamp die bij bepaalde cosmetische bleekbehandelingen wordt gebruikt.
Een lamp is één onderdeel van een methode; een praktijk kan uitleggen wat bij haar behandeling wel of niet is inbegrepen.
Neiging om sneller of langer te bloeden.
De term kan in de anamnese worden gevraagd omdat die voor een veilige voorbereiding relevant kan zijn.
Een stolsel dat zich kan vormen wanneer bloed een wond afsluit.
Bij herstel na een ingreep kan dit woord in nazorginstructies worden gebruikt.
Tandhalzen die zichtbaarder zijn doordat het tandvlees zich heeft teruggetrokken.
De term beschrijft wat zichtbaar is, zonder een oorzaak of behandeling vast te leggen.
Hulpmiddel dat helpt een boorpositie bij een implantaatbehandeling te plannen en over te brengen.
Het sjabloon is een plannings- en uitvoeringshulpmiddel, niet het implantaat zelf.
Behandeling om de vorm of hoeveelheid beschikbaar kaakbot te veranderen of aan te vullen.
Het woord kan in implantologische en reconstructieve plannen voorkomen.
Materiaal dat kan worden gebruikt als aanvulling of ondersteuning van kaakbot.
Het is geen synoniem voor natuurlijk bot; soort, herkomst en toepassing kunnen verschillen.
Terugstromen van maaginhoud richting slokdarm, vaak omschreven als brandend maagzuur.
De term kan in mondzorg worden genoemd omdat zuur contact met tanden een gespreksonderwerp kan zijn.
Een term uit het hoofdstuk kronen en bruggen; R40 is in de NZa-tabel het eerste brugtussendeel.
Een code beschrijft een prestatie, niet automatisch een compleet persoonlijk traject. Het behandelgesprek bepaalt de inhoud en volgorde.
Zie ook: R40
Een klein hulpmiddel dat bij sommige brug- of prothesehandelingen kan worden gebruikt.
Het woord benoemt een instrument en zegt op zichzelf niets over de omvang van een behandeling.
Digitale techniek voor ontwerpen en vervaardigen met computerondersteunde software en machines.
In tandheelkunde kan CAD-CAM worden gebruikt voor bijvoorbeeld kronen, bruggen of modellen.
Een proces waarbij tandweefsel kan worden aangetast; in het dagelijks taalgebruik worden vaak “gaatjes” gezegd.
Cariës is een term in onderzoek en behandelgesprekken. De betekenis voor één tand wordt door de behandelaar beoordeeld.
Hulpmiddel dat aangetast tandweefsel tijdens een behandeling zichtbaar kan maken.
Het is één van de hulpmiddelen die een behandelaar kan gebruiken bij beoordeling van tandweefsel.
Een ruimte of holte in een tand of kies; in een vullingscontext kan het om de voorbereide ruimte gaan.
Het woord is technischer dan “gaatje” en vraagt soms om toelichting op de foto of in het schema.
Driedimensionale röntgenopname van kaak en gebit.
Deze opname laat een andere ruimtelijke weergave zien dan een kleine röntgenfoto.
Informele praktijkterm voor een hulpmiddel om kleine materialen of onderdelen te organiseren.
Dit is geen officiële diagnose- of declaratiecode, maar een woord dat in een werkomgeving kan vallen.
Liggend bij de tandhals, rond de overgang tussen kroon en wortel.
Deze plaatsaanduiding komt bijvoorbeeld voor in verslagen, foto’s en behandelnamen.
Een technische term voor verlies van tandweefsel aan de buitenzijde rond de tandhals.
Het is een diagnostische beschrijving die nadere beoordeling door een behandelaar vraagt.
Een metaalsoort die in sommige medische of tandheelkundige hulpmiddelen wordt toegepast.
De term benoemt materiaal; samenstelling en toepassing verschillen per product.
Een antibacteriële stof die in bepaalde mondspoelingen of producten kan voorkomen.
Gebruik, duur en aandachtspunten horen bij de uitleg van de behandelaar of apotheker.
Een ontsteking die langdurig aanwezig is of steeds terugkomt.
Het is een algemene medische term en geen zelfstandige verklaring voor een persoonlijke klacht.
Fruitsoorten zoals sinaasappel, citroen en grapefruit die van nature zuren bevatten.
In een mondzorggesprek kan de term worden genoemd bij voeding, drank of erosie.
Tandkleurig kunststofmateriaal dat onder meer voor vullingen en opbouwen wordt gebruikt.
De term benoemt een materiaal; de code en handeling maken duidelijk waarvoor het in een overzicht is gebruikt.
Een vulling met composietmateriaal; V92 is in de NZa-tabel de prestatie voor een tweevlaksvulling composiet.
Welke behandeling voor een persoon passend is, wordt niet door deze kennisbank bepaald. De codepagina helpt alleen de term en de tariefcontext te begrijpen.
Zie ook: V92
Een merknaam die vaak wordt gebruikt voor een mondspoeling met chloorhexidine.
Merknamen kunnen veranderen; kijk op verpakking of voorschrift welke werkzame stof en instructie gelden.
Afdekschroef die tijdens een fase van implantaatbehandeling op een implantaat kan worden geplaatst.
Dit onderdeel wordt meestal onder het tandvlees gebruikt en is iets anders dan een abutment voor een kroon.
Een met vocht of ander materiaal gevulde holte in het lichaam.
Het is een beschrijvende medische term die altijd verdere duiding van een behandelaar nodig heeft.
Verlies van mineralen uit het tandoppervlak, vaak een vroege stap in het cariësproces.
Een beginnende plek hoeft nog geen ingestort gaatje te zijn. De tandarts beoordeelt of de plek actief is en welke controle of preventie passend is.
Het tandweefsel onder het glazuur dat een groot deel van de tand of kies vormt.
Dentine is minder hard dan glazuur en komt daarom geregeld terug in uitleg over slijtage of cariës.
Classificatie die in endodontische verslaglegging kan worden gebruikt.
Een score ordent bevindingen; de betekenis staat altijd in relatie tot onderzoek en het totale dossier.
Een aandoening waarbij de regulering van bloedsuiker verstoord is.
Deze algemene gezondheidsgeschiedenis kan relevant zijn in een mondzorggesprek; persoonlijke informatie wordt vertrouwelijk besproken.
Erfelijk materiaal dat informatie over cellen en organismen draagt.
Dit woord komt vooral voor in medische, laboratorium- of onderzoekscontext.
Informele omschrijving voor een tand waarvan de pulpa niet meer vitaal is.
Een behandelaar beoordeelt de toestand met onderzoek en legt uit welke term in een eigen situatie past.
Nederlandse screeningsscore die in een tandvleesonderzoek kan worden vastgelegd.
De score geeft een eerste indeling; een volledig parodontaal onderzoek kan meer informatie bevatten.
Een term die soms wordt gebruikt voor een pijnlijke wondgenezing na het trekken van een tand of kies.
Klachten na een ingreep horen altijd bij de praktijk gemeld te worden; deze woordenlijst geeft geen nazorgadvies.
Onderdeel van een klikprothese dat houvast tussen prothese en onderbouw kan geven.
Het exacte systeem en de onderdelen verschillen per protheseconstructie.
Plekken waar een prothese tegen het mondslijmvlies drukt en irritatie kan geven.
De term helpt om een klacht of aanpassing van een prothese concreet te benoemen.
Tandheelkundige term voor een kaak of gebied zonder tanden en kiezen.
De term beschrijft de uitgangssituatie, niet de gekozen vorm van vervanging.
De tandheelkundige benaming voor een tand of kies, vaak aangeduid met een nummer in het gebitsschema.
Een gebitsschema maakt het mogelijk om dezelfde plek consequent terug te zien in een gesprek, een plan en een afbeelding.
Nummers waarmee tanden en kiezen in een gebitsschema worden aangeduid.
Elementnummers helpen patiënt en praktijk om dezelfde plek in plan, foto en verslag te herkennen.
Eiwitten die chemische processen in het lichaam kunnen versnellen.
In mondzorg kunnen enzymen in speeksel of in productinformatie worden genoemd.
Slijtage van tandweefsel door zuur, zonder dat wrijving de hoofdrol speelt.
De term beschrijft een type slijtage. Oorzaak, ernst en aanpak zijn altijd individueel.
Een brugconstructie die met een bevestigingsvlak aan een aangrenzende tand kan worden vastgezet.
De precieze uitvoering en haalbaarheid verschillen per gebit en worden in een behandelvoorstel uitgelegd.
Voorbehandeling van een tandoppervlak om hechting van materiaal te ondersteunen.
Het kan onderdeel zijn van restauratief werk met bijvoorbeeld composiet.
Een voorbereid oppervlak dat helpt om een tandheelkundig materiaal te laten hechten.
De term komt voor bij adhesieve technieken, bijvoorbeeld bij composiet.
Buiten de mond of binnen de mond.
Deze woorden maken in een verslag of foto duidelijk vanaf welke plaats iets wordt bekeken of uitgevoerd.
Het verwijderen van een tand of kies.
Een extractie is de benaming van de handeling; reden, techniek en nazorg worden afzonderlijk besproken.
Verkleuringen aan de buitenkant van tanden of kiezen.
Het woord beschrijft waar de verkleuring zichtbaar is, niet automatisch waardoor die is ontstaan.
Meetinstrument dat de relatie van de bovenkaak tot het gezicht kan registreren.
Het kan bij uitgebreid tandtechnisch werk of een articulatorregistratie worden gebruikt.
Dunne restauraties aan de zichtbare zijde van een tand, vaak gebruikt om vorm of kleur te veranderen.
Het is een cosmetische of herstellende term; materiaal, voorbereiding en prijs kunnen per voorstel verschillen.
Lees de uitgebreide uitlegEen logisch deel van een behandelvoorstel: wat nu speelt, wat later komt of wat nog besproken moet worden.
Door een voorstel in fasen te tonen, blijven keuzes, open vragen en bedragen per deel van het traject bij elkaar.
Cariës in de groeven op het kauwvlak van een kies.
De term beschrijft een locatie op het element; beoordeling en behandeling zijn niet automatisch.
Het aanbrengen van fluoride op tanden of kiezen.
De term beschrijft een preventieve handeling. Of en wanneer die wordt ingezet, bespreekt de praktijk per situatie.
Een breuk of scheur in hard weefsel, bijvoorbeeld een tand of kies.
In een mondzorggesprek wordt vaak extra benoemd waar de breuk zit en hoe deze is vastgesteld.
Een uitneembare gedeeltelijke prothese met een metalen basis of frame.
Het frame helpt de prothese te dragen; ontwerp en materialen verschillen per situatie.
Splitsing van wortels bij een kies.
In een tandvleesonderzoek kan de term ook verwijzen naar het gebied tussen die wortels.
De tandheelkundige naam voor één tand of kies, vaak met een nummer in het gebitsschema.
Deze naam maakt het mogelijk om in plan, foto en gesprek over precies dezelfde plek te spreken.
Een voorziening die ontbrekende tanden of kiezen kan vervangen.
Een prothese kan uitneembaar of vast zijn. Het woord alleen vertelt nog niet welk type is bedoeld.
Een prothese die een deel van de ontbrekende tanden of kiezen vervangt.
De termen gedeeltelijk en partieel worden vaak door elkaar gebruikt.
Een tandarts die zich naast de algemene tandheelkunde extra richt op een bepaald vakgebied.
De term is geen beschermde specialistentitel op zichzelf; vraag de praktijk gerust wat de focus betekent.
Naam van een Nederlandse preventieve aanpak die rond mondgezondheid bij kinderen wordt gebruikt.
Het woord is een programma- of aanpaknaam, geen behandeling of diagnose.
Een fysiek model van tanden en kiezen dat uit een afdruk kan worden gemaakt.
Tegenwoordig kunnen digitale modellen dezelfde rol vervullen in een ontwerp of beoordeling.
Namen voor verschillende tandheelkundige vul- of restauratiematerialen.
De woorden verwijzen naar materiaalgroepen met eigen eigenschappen en toepassingsgebieden.
De harde buitenste laag van een tand of kies.
Glazuur beschermt het onderliggende tandbeen en komt vaak terug bij uitleg over slijtage, erosie en cariës.
Tandarts die zich richt op het kauwstelsel, zoals kaakgewrichten, kauwspieren en beet.
De term verwijst naar een aandachtsgebied; een praktijk kan toelichten bij welke vragen dit aansluit.
De medische term voor een onaangename mondgeur.
Het woord is beschrijvend; mogelijke oorzaken en aanpak vragen om een individueel gesprek.
Onderdeel op een implantaat dat het tandvlees tijdens genezing vorm kan geven.
Het is doorgaans tijdelijk en verschilt van het definitieve abutment voor kroon- of brugwerk.
Het verdelen van een meerwortelige kies waarbij een aangetast deel kan worden verwijderd en een geschikt deel behouden.
Het is niet hetzelfde als het volledig trekken van de kies. Of behoud mogelijk is, hangt onder meer af van de resterende wortel, steunweefsels en herstelbaarheid.
Een gepland moment om verloop, uitkomst of volgende stap opnieuw te bespreken.
Een evaluatie maakt een plan controleerbaar: wat is afgerond, wat vraagt aandacht en wat volgt later?
Herstel van een afgebroken of ontbrekende hoek van een voortand.
De term “klasse IV” benoemt een indeling van een restauratie aan een voortand.
Betekent direct of onmiddellijk na een gebeurtenis.
In mondzorg kan het bijvoorbeeld slaan op een directe prothese of directe plaatsing na een extractie.
Kunstmatige wortel die in het kaakbot kan worden geplaatst als basis voor een voorziening.
Een implantaat is niet hetzelfde als de kroon, brug of prothese die er later op kan komen.
Lees de uitgebreide uitlegEerste fase van een plan rond tandvlees en steunweefsel.
De term ordent een traject in stappen; de inhoud en volgorde worden door het onderzoek bepaald.
Een indirect vervaardigde restauratie die in een voorbereid deel van een tand of kies past.
Een inlay wordt apart gemaakt en daarna geplaatst; materiaal en uitvoering kunnen verschillen.
Reinigen van de ruimtes tussen tanden en kiezen.
De term kan verwijzen naar verschillende hulpmiddelen; de juiste instructie is persoonlijk.
De ruimte tussen twee tanden of kiezen.
Deze ruimte is relevant bij reinigen en bij uitleg over contactpunten of tandvlees.
Verkleuringen die vanuit het tandweefsel zelf zichtbaar zijn.
Dit verschilt van extrinsieke verkleuringen aan de buitenkant van de tand.
Meting die bij implantaten een indicatie van stabiliteit kan geven.
De uitkomst is één meetgegeven binnen een breder klinisch oordeel.
Luchtgevulde ruimte in de bovenkaak, boven de achterste kiezen.
De ligging kan relevant zijn bij beeldvorming of een implantaatplan in de bovenkaak.
Het bot van de boven- of onderkaak waarin tanden en kiezen zijn verankerd.
Het woord kan terugkomen bij afbeeldingen, implantaten en uitleg over steunweefsel.
Methode om zichtbare tandplak of mondhygiëne op een vaste manier te registreren.
Een index helpt verandering in de tijd bespreekbaar te maken; het is geen diagnose op zichzelf.
Verhoging op het kauwvlak van een kies of op een tand.
Knobbels helpen bij kauwen en komen terug in anatomie en restauratieve beschrijvingen.
Een term die in een behandelvoorstel en in het hoofdstuk kronen en bruggen van de NZa-tabel kan voorkomen.
R24 is de NZa-prestatie voor een kroon op een natuurlijk element. Een plan maakt de fase en eventuele materiaal- of techniekkosten begrijpelijker; het geeft geen behandeladvies.
Zie ook: R24
Lees de uitgebreide uitlegBehandeling waarbij tandvlees en soms bot rond een tand worden aangepast om meer tand zichtbaar te maken.
De term kan een functionele of restauratieve voorbereiding beschrijven.
Uitneembare prothese die alle tanden en kiezen van één kaak vervangt.
Een kunstgebit kan conventioneel zijn of extra houvast krijgen via implantaten.
Een vervaardigd tanddeel dat onderdeel kan zijn van een prothese of restauratie.
De term beschrijft het vervangende element, niet automatisch het type prothese.
Een van de vier delen waarin het gebit vaak wordt verdeeld.
Kwadranten helpen om de plaats van een tand, kies of behandeling snel aan te duiden.
Zuur uit de maag dat bij reflux in de mondzorgcontext kan worden genoemd.
De term is algemeen; medische klachten rond maagzuur horen bij de eigen zorgverlener thuis.
Afzonderlijke kosten voor materiaal of tandtechnisch werk die bij bepaalde prestaties onder voorwaarden kunnen voorkomen.
Een sterretje in de NZa-tabel betekent niet dat er altijd een extra bedrag volgt. Maak zichtbaar welke kosten bij welke fase horen en controleer de voorwaarden.
Zie ook: R24
Het hoogste tarief dat voor een reguliere NZa-prestatie in rekening mag worden gebracht.
Het bedrag is geen persoonlijk kosten- of vergoedingsadvies. Controleer altijd het geldende jaar, de prestatiebeschrijving en eventuele afzonderlijke kosten.
Verbindend deel tussen implantaten en een prothese, zoals een steg, drukknoppen of magneten.
De term komt vooral voor bij klikgebitten en implantaatgedragen protheses.
Mate waarin een tand of kies bij onderzoek beweegt.
Een mobiliteitsscore is een klinische bevinding die samen met andere gegevens wordt beoordeeld.
Tijdelijk voorbeeld van vorm of lengte van tanden, vaak vóór definitief restauratief werk.
Een mock-up maakt een voorgestelde vorm beter bespreekbaar en zichtbaar.
Een grote kies achter in de mond, bedoeld om voedsel fijn te malen.
Een molaar kan in een gebitsschema met een elementnummer worden aangeduid.
Uitleg over dagelijkse verzorging van tanden, kiezen, tandvlees of een voorziening.
De instructie kan worden aangepast aan de situatie en gebruikte hulpmiddelen.
De zachte bekleding aan de binnenzijde van de mond.
De term beschrijft het weefsel aan de binnenkant van lippen, wangen, tong en mondbodem.
Vloeistof voor gebruik in de mond, bijvoorbeeld voor verfrissing of als onderdeel van een instructie.
De samenstelling en het doel verschillen per product. Volg altijd de product- of praktijkinstructie.
Een tijdelijke voorziening die een tand of kies kan beschermen tussen behandelfasen.
Tijdelijk betekent dat later een vervolgstap kan worden gepland; de duur en functie verschillen per traject.
De manier waarop boven- en ondertanden en -kiezen elkaar raken bij dichtbijten.
Occlusie wordt beoordeeld bij bijvoorbeeld restauraties, slijtage en beetproblemen.
Dun gekleurd papier dat contactpunten tussen boven- en ondergebit zichtbaar kan maken.
Het hulpmiddel laat zien waar contact ontstaat op het moment van dichtbijten.
Tussenlaag die onder een restauratie kan worden aangebracht.
Het woord kan verschillende materialen bedoelen; de context van de behandeling maakt de functie duidelijk.
Indirect vervaardigde restauratie die één of meer knobbels van een kies kan bedekken.
Een onlay ligt tussen een inlay en een volledige kroon in qua bedekking van de kies.
Uitneembaar hulpmiddel dat over tanden past en de beet kan beïnvloeden of beschermen.
Het type en het doel verschillen; de term zegt niet automatisch waarom een plaat wordt voorgesteld.
Aandachtsgebied rond pijn en functioneren van onder meer kaakgewricht en kauwspieren.
De afkorting beschrijft een vakgebied of hulpvraag, niet automatisch een diagnose.
Vakgebied dat zich bezighoudt met de stand van tanden en kiezen en de ontwikkeling van kaken.
De term kan gaan over onderzoek, beugels of retentie, maar zegt nog niet welke behandeling is voorgesteld.
Een uitneembare prothese die steun of houvast kan krijgen van wortels of implantaten.
“Klikgebit” is een veelgebruikte naam; de technische uitvoering kan variëren.
Kleine driehoekige stukjes tandvlees tussen tanden en kiezen.
Deze term helpt bij het beschrijven van vorm en gezondheid van het tandvlees tussen elementen.
Term voor een gestructureerd traject rond tandvlees en steunweefsel.
Een traject kan onderzoek, behandeling, evaluatie en nazorg bevatten.
Ontsteking van het steunweefsel rond tanden en kiezen.
Het is een diagnose die na onderzoek wordt gesteld; deze woordenlijst vervangt die beoordeling niet.
Overzicht van metingen en bevindingen rond tandvlees en steunweefsel.
Een status maakt plaatsen en veranderingen systematisch zichtbaar over het hele gebit.
Materiaal of hulpmiddel om te controleren hoe een prothese of restauratie aansluit.
De term gaat over de controle van contact en pasvorm, niet over de esthetiek alleen.
Ontsteking van weefsel rond een implantaat met betrokkenheid van steunweefsel.
Dit is een klinische term die door een behandelaar wordt beoordeeld en opgevolgd.
Een terugkerend consult dat in de NZa-codelijst als C002 wordt omschreven.
In een helder overzicht blijft zichtbaar wat bij dit consult hoort en welke vervolgstappen eventueel pas later worden besproken.
Zie ook: C002
Registratiemethode om een kaakrelatie of kaakbeweging vast te leggen.
De naam komt vooral voor bij uitgebreid prothetisch of tandtechnisch werk.
Afkorting voor een berekening die ontstoken oppervlakte in het tandvlees kan samenvatten.
Het is een specialistisch meetbegrip en wordt samen met andere parodontale gegevens gelezen.
Een uitneembare prothese met een kunststof plaat als basis.
De term wordt gebruikt om dit type prothese te onderscheiden van bijvoorbeeld een frameprothese.
Brug die via een hechtvlak aan een aangrenzende tand wordt bevestigd.
Dit is een alternatieve naam voor een etsbrug.
Middel dat tandplak tijdelijk zichtbaar kan maken met kleur.
Het kan worden gebruikt bij uitleg en instructie, zodat plekken beter zichtbaar zijn.
De ruimte tussen tand of kies en tandvlees die bij een onderzoek kan worden gemeten.
Een getal of term rond pockets krijgt pas betekenis samen met de volledige beoordeling van de behandelaar.
Een dun meetinstrument dat onder meer bij onderzoek van tandvlees wordt gebruikt.
Het woord “sonde” is breder; met een pocketsonde worden meestal metingen rond tanden en kiezen bedoeld.
Glad afwerken van een tand, restauratie of protheseoppervlak.
Polijsten is een bewerking; de reden en het onderdeel hangen af van de behandeling.
Uitharden van een kunststof tandheelkundig materiaal.
Bij composiet kan dit bijvoorbeeld met licht gebeuren.
Screening rond tandvlees die in Nederland bij periodiek onderzoek kan worden vastgelegd.
PPS staat voor Periodiek Parodontaal Screenen en is bedoeld als eerste inventarisatie.
Vormgeven van een tand of kies als voorbereiding op een restauratie.
De hoeveelheid en vorm van de voorbereiding verschillen per type restauratie.
De zorghandeling zoals die in de NZa-regeling wordt beschreven en geregistreerd.
Bij een verrichting die in rekening mag worden gebracht hoort een prestatiecode. Welke code past, volgt uit de geleverde zorg en de voorwaarden in de actuele regeling.
De letter met cijfers die een prestatie in de mondzorgregeling herkenbaar maakt, zoals C002 of V92.
Zorg en gewoonten die gericht zijn op het voorkomen of vroeg herkennen van mondproblemen.
Preventie kan bestaan uit uitleg, controle, reiniging of dagelijkse mondverzorging.
Voorlopige opstelling van tanden of kiezen om vorm, functie of positie te beoordelen.
Een proefopstelling helpt verwachtingen vóór het definitieve werk bespreekbaar te maken.
Het binnenste zachte weefsel van een tand of kies met onder meer zenuwen en bloedvaten.
De term komt geregeld terug bij uitleg over gevoeligheid of wortelkanaalbehandeling.
Ruimte in het binnenste van een tand of kies waar pulpa aanwezig is.
De pulpakamer staat in verbinding met de wortelkanalen.
Herstel of opbouw van ontbrekend tandweefsel om weer een bruikbare rand of vorm te maken.
Een randopbouw kan een voorbereidende stap zijn voor een verdere restauratie.
Aanpassen van de basis van een prothese zodat deze weer beter aansluit.
De termen worden gebruikt bij een uitneembare prothese die na verloop van tijd minder goed past.
Terugtrekken van tandvlees waardoor meer tand of wortel zichtbaar wordt.
Het is de technische term achter de omschrijving “teruggetrokken tandvlees”.
Materiaal dat in bepaalde behandelingen wordt gebruikt om herstel van weefsel te ondersteunen.
Welke materialen en doelen aan de orde zijn, staat in het individuele behandelplan.
Een tandheelkundig herstel waarmee verloren of beschadigd tandweefsel wordt aangevuld of vervangen.
Een vulling, kroon of inlay kan een restauratie zijn. Welk type wordt bedoeld, hoort uit het behandelvoorstel te blijken.
Houvast dat helpt een prothese, restauratie of orthodontische uitkomst op zijn plaats te houden.
Het woord krijgt een andere concrete betekenis bij een klikgebit, kroon of beugel.
Hulpmiddel dat na een orthodontische behandeling kan helpen de tanden in positie te houden.
Retentie is de fase na actieve correctie; vorm en draagtijd worden individueel afgesproken.
Dun draadje dat aan de binnenzijde van tanden kan worden bevestigd om positie te behouden.
Het is één vorm van retentie en is iets anders dan een uitneembare retentiebeugel.
Fase na orthodontische behandeling waarin het behoud van de bereikte stand centraal staat.
Deze term maakt duidelijk dat een orthodontisch traject ook na de actieve fase doorloopt.
Hulpmiddel om tandvlees tijdelijk opzij te houden bij een afdruk of restauratie.
Zo kan de rand van een tand of voorbereiding beter worden geregistreerd of zichtbaar gemaakt.
Een beeld dat een praktijk kan gebruiken als onderdeel van onderzoek, vastlegging of bespreking.
De inhoud van een foto wordt altijd door de behandelaar beoordeeld. Een code of afbeelding leidt niet automatisch tot een conclusie of voorstel.
Zie ook: X10
Rubberen lapje waarmee een of meer tanden droog en geïsoleerd kunnen worden gehouden.
Een rubberdam kan bij bepaalde behandelingen en onder bepaalde registratieregels als aparte regel terugkomen.
Grondige reiniging van tand- en worteloppervlakken rond het tandvlees.
De term kan voorkomen in een parodontaal behandeltraject.
Aangeboren spleet in lip en/of gehemelte.
Het is een medische term voor een aangeboren afwijking waarvoor vaak een gespecialiseerd team betrokken is.
Een dun beschermend laagje dat in groeven van tanden of kiezen kan worden aangebracht.
Een sealant is een preventieve voorziening. Of die bij een bepaalde plek zinvol is, hangt af van onderzoek en cariësrisico.
Een van zes gebieden waarin het gebit voor onderzoek kan worden verdeeld.
Een sextant maakt het eenvoudiger om metingen en bevindingen per deel van het gebit vast te leggen.
Voorbehandeling die hechting tussen bepaalde restauratiematerialen en cement kan ondersteunen.
Het is een technische stap die vooral bij bepaalde keramische of composietmaterialen voorkomt.
Behandeling in het gebied van de kaakbijholte om ruimte of botondersteuning te creëren.
De term komt meestal voor in een implantaatplan voor de bovenkaak.
Zacht tijdelijk materiaal aan de binnenzijde van een prothese.
Het kan worden gebruikt om het contact met het mondslijmvlies tijdelijk aan te passen.
Meten of onderzoeken met een sonde.
Bij tandvleesonderzoek gaat het vaak om metingen rond tanden en kiezen.
Klier die speeksel produceert.
Speeksel speelt een rol bij onder meer spreken, slikken en de mondomgeving.
Verbindingsconstructie die extra houvast kan geven aan een implantaatgedragen prothese.
De staaf en huls vormen samen één van de mogelijke retentiesystemen.
Opbouw in een wortelkanaalbehandelde tand die extra houvast kan geven aan een restauratie.
Een stiftopbouw is niet hetzelfde als de uiteindelijke kroon.
Lees de uitgebreide uitlegHet deel van een implantaatvoorziening dat boven het implantaat ligt.
Hieronder kunnen bijvoorbeeld abutments, kronen, bruggen of prothesedelen vallen.
Een auto-immuunaandoening die onder meer droge mond of droge ogen kan geven.
Dit is algemene achtergrondinformatie; medische beoordeling en behandeling lopen via de eigen zorgverleners.
Aandoeningen die meerdere delen of systemen van het lichaam kunnen betreffen.
In een mondzorggesprek kan dit worden gevraagd omdat algemene gezondheid soms relevant is voor veilige zorg.
De leer van vorm, lagen en onderdelen van tanden en kiezen.
Anatomische termen helpen om een plaats en vorm precies te beschrijven.
Het overgangsgebied tussen kroon en wortel, ter hoogte van het tandvlees.
De term helpt om precies aan te geven waar gevoeligheid, slijtage of teruggetrokken tandvlees wordt besproken.
Verharde aanslag die zich op tanden of kiezen kan afzetten.
Tandsteen is iets anders dan zachte tandplak; in een gesprek worden die woorden vaak naast elkaar gebruikt.
Kroonsysteem met een binnen- en buitenkroon dat houvast kan geven aan een uitneembare voorziening.
De constructie combineert vaste delen op tanden met een uitneembare prothese.
Tijdelijk; niet bedoeld als definitieve voorziening.
In een plan kan temporair slaan op een kroon, prothese, materiaal of behandelstap.
Tandvlees dat lager ligt waardoor meer van de tand of wortel zichtbaar wordt.
Het is een beschrijvende term. Oorzaak en betekenis voor een persoon verschillen en worden beoordeeld in de praktijk.
Metaal dat veel wordt gebruikt in medische en tandheelkundige toepassingen, onder andere implantaten.
De term benoemt een materiaal en geen zelfstandig behandelplan.
Druk van de tong tegen of tussen tanden tijdens slikken of in rust.
Het woord komt vaak voor in orthodontische of logopedische context.
Chirurgische aanpassing van zacht of hard weefsel achter in de kaak.
De technische term komt soms voor in chirurgische of prothetische planning.
Een term voor het verdoven die in de NZa-codelijst onder meer bij A10 terugkomt.
De toepasselijkheid van een prestatie en de voorwaarden voor registratie volgen uit de actuele regeling en de geleverde zorg.
Zie ook: A10
Tekening, model, foto of digitale weergave die een voorstel of situatie zichtbaar maakt.
Een visualisatie helpt bij uitleg, maar is geen vervanging voor klinische beoordeling.
Onderzoek waarmee de behandelaar informatie verzamelt over de reactie en toestand van de pulpa.
Een koude- of elektrische test is één onderdeel van de beoordeling en wordt samen met klachten, klinisch onderzoek en beeldvorming gelezen.
Een benoemd deel van het oppervlak van een tand of kies, zoals kauwvlak of contactvlak.
Dit begrip helpt om vullingen en andere behandelingen precies te beschrijven.
Voorlopig model in was waarin een mogelijke vorm van tanden of kiezen wordt uitgewerkt.
Een wax-up kan als ontwerp- en communicatiemiddel vóór definitief werk dienen.
Schoonmaken en verzorgen van een wondgebied.
De term kan na een chirurgische ingreep in verslag of nazorg voorkomen.
Smalle ruimte in de wortel van een tand of kies waarin pulpaweefsel aanwezig is.
Een kies kan meerdere wortelkanalen hebben; dit is niet zichtbaar in een code alleen.
Een nieuwe behandeling van een tand of kies die eerder al een wortelkanaalbehandeling heeft gehad.
De bestaande kanaalvulling wordt opnieuw benaderd wanneer daar een klinische reden voor is. De haalbaarheid verschilt per tand en situatie.
Term voor een ontstekingsproces rond het uiteinde van een wortel.
Een röntgenfoto of klacht alleen is geen volledige uitleg; beoordeling hoort bij de behandelaar.
Zoetstof die in bijvoorbeeld kauwgom of mondverzorgingsproducten kan voorkomen.
De term staat vaak in productinformatie. Lees voor gebruik de verpakking en toepasselijke instructies.
Oppervlaktebehandeling met fijne deeltjes om te reinigen of hechting voor te bereiden.
De term benoemt een technische stap en niet het volledige restauratieve traject.
Behandeling van het binnenste deel van een tand of kies, vaak aangeduid als een zenuwbehandeling.
“Zenuwbehandeling” is de informele naam; een plan kan de afzonderlijke onderzoeks- en behandelstappen zichtbaar maken.
Eén behandel- of overlegmoment bij een praktijk.
Een traject kan uit meerdere zittingen bestaan; een plan maakt die fasering zichtbaar.
Het gezamenlijk besproken gewenste resultaat of richting van mondzorg.
Een zorgdoel helpt keuzes in een behandelplan in context te zetten: behouden, herstellen, comfortabel functioneren of esthetiek.
Moment waarop zuur in de mond het tandoppervlak tijdelijk kan beïnvloeden.
De term wordt gebruikt bij uitleg over voeding, drinken en tanderosie.
Geen begrip gevonden. Probeer een korter woord, bijvoorbeeld “code”, “kroon” of “kosten”.
Een taalhulp, geen klinisch advies
De NZa is de bron voor actuele prestatiecodes, voorwaarden en maximumtarieven. Deze begrippenlijst vereenvoudigt de taal eromheen en doet geen klinische beoordelingen, automatische declaraties of vergoedingsberekeningen. Bekijk de NZa-regels voor mondzorg.
Over de maker
ODENTAL.SYSTEMS
Meertalig vanaf de basis
ODental Systems is beschikbaar in het Nederlands, Frans, Engels, Oekraïens en Turks. Duits en andere talen volgen of kunnen op aanvraag worden toegevoegd.
Volgende DE + …
We gebruiken cookies
We gebruiken Google Analytics en Google Ads om sitegebruik te begrijpen en advertentieprestaties te meten. Niets laadt tot je een keuze maakt.
Cookie-voorkeuren
Vereist voor de werking van de website.
